Landgoed Twickel

Het kasteel Twickel ligt centraal in een prachtig landgoed van 4000 hectare. Cultuur en natuur komen samen op dit landgoed. U kunt hier zo'n 150 boerderijen, de Noordmolen, museumboerderij de Wendezoele en andere mooie bezienswaardigheden bezichtigen. Het Landgoed Twickel is een prachtig natuurgebied dat Delden volledig omringt.

Kasteel Twickel

Vlakbij het Twentse stadje Delden ligt het kasteel Twickel temidden van een prachtig landgoed van 4000 hectare. Het afwisselende landschap bestaat uit zacht glooiende akkers en weilanden, bossen en eeuwenoude eiken, heidevelden en vennen. Daartussen slingeren zich beken en houtwallen.
Op het landgoed bevinden zich zo'n honderdvijftig boerderijen, herkenbaar aan zwart-witte luiken, en andere gebouwen als de watertoren en de houtzagerij. Cultuur en natuur gaan op Twickel harmonieus samen. De zorg voor dit alles berust bij de Stichting Twickel.

Noordmolen

De Noordmolen is al meer dan 650 jaar oud. In mei 1347 kocht Herman van Twicklo “Huize Eijsink” en de aan de Azelose beek liggende Noordmolens van de herenboer (edelman) Berend van Hulscher. De koopakte is in het archief van kasteel Twickel bewaard gebleven. Daarin is sprake van de Noordmolens. Vroeger stond namelijk tegenover de huidige oliemolen ook nog een korenmolen. Deze is in 1831 afgebroken.

De molen is verschillende malen gerestaureerd, zoals door gedenkstenen in de kademuren nog is te zien. In 1917 werd de molen hersteld, maar stilstand - mede door gebrek aan water - leidde opnieuw tot verval. In de jaren 1976-1978 is het molengebouw opnieuw gerestaureerd in opdracht van de Stichting Twickel. In 1984 kreeg de molen een nieuw waterrad, dat door de Rotaryclub Delden-Borne werd geschonken. In 1989 werd de restauratie van het interieur afgerond.

Sinds mei 1990 houden vrijwilligers de molen in bedrijf. In 2006 was weer een grote reparatie noodzakelijk. Niet alleen de molen, maar ook het molenrad, de kademuren en brug waren aan renovatie toe. Daarnaast moest er vanwege de Arbo-wet een molenaarshuis worden bijgebouwd. Dit verblijf is zo veel mogelijk volgens de oude technieken, die bij de molenbouw werden toegepast, opgetrokken. Dit zeer grote renovatieproject kon mede dankzij Europese subsidie (Leader+) gerealiseerd worden.

Museumboerderij Wendezoele

De gebouwen van de museumboerderij Wendezoele bestaan uit een boerenwoonhuis, gebouwd in de negentiende eeuw, een Saksische schuur, een wagenloods, een zogenaamde spieker, een kookhok met daarin een ouderwetse bakoven, een paraplu (hooiberg), een geubel (aandrijfmechanisme) en een iemenschoer. Al deze onderkomens, zijn met originele materialen afkomstig van diverse plekken op het landgoed Twickel, weer in oorspronkelijke staat gebracht.

U kunt deze gebouwen, waarbinnen verschillende exposities zijn ingericht, gedurende de openingstijden bezoeken. In de wagenloods op het erf zijn werktuigen ondergebracht, die vroeger werden gebruikt in de landbouw en veeteelt, maar die door de mechanisatie overbodig zijn geworden.

Houtzaagmolen

De Twickeler Houtzaagmolen ligt dicht bij de weg van Delden naar Hengelo vlak achter hotel Carelshaven. De molen werd in 1771 in opdracht van Carel George Graaf van Wassenaer Obdam gebouwd.
Ruim tweehonderd jaar is hier hout gezaagd. In die periode zijn verschillende aanpassingen aan de machines gedaan om met nieuwste technieken te kunnen werken. Eerst werd er op windkracht gezaagd, vervolgens met een stoommachine en daarna elektrisch totdat in 1975 de zagerij een nieuw gebouw in gebruik nam.

Na een grondige restauratie in 1988 en 1989 is de Twickeler Houtzaagmolen in 1990 heropend. In 1989 heeft de "Stichting Beheer Houtzaagmolen Twickel" het beheer en het onderhoud overgenomen. Een groep enthousiaste vrijwilligers is constant bezig de molen in optimale conditie te houden en staat klaar om u te ontvangen en rond te leiden.

Zoutmuseum

In 1886 liet Baron van Heeckeren van Wassenaer op het landgoed Twickel te Delden boringen naar drinkwater uitvoeren. Het drinkwater, dat naar boven kwam, was echter niet te drinken: het was zout. Zo werd ontdekt, dat de Twentse bodem zoutlagen bevatte.

Vroeger werd zout o.a. geïmporteerd uit Duitsland, maar tijdens de Eerste Wereldoorlog stelde dit land steeds hogere eisen, waardoor de ruilvoet steeds ongunstiger werd. In de laatste oorlogsjaren was er met Duitsland geen handel meer mogelijk en werd die zelfs verboden.

Toen herinnerde zich een Zaanse zoutzieder, dat er in het oosten van ons land in 1886 zout in de bodem was gevonden. Direct na de Eerste Wereldoorlog werd in Boekelo de "Zoutindustrie" opgericht, omdat daar in de buurt een bereikbare zoutlaag was aangetroffen. Voor het vervoer van zout lag er al een spoorlijn. Nadat het Twentekanaal gereed kwam, werd nog vóór de Tweede Wereldoorlog een zoutfabriek in Hengelo gebouwd. Nu werd naast het vervoer per trein ook transport per schip mogelijk.

Het Zoutmuseum Delden bevindt zich in het hart van Twente, vlakbij de plaats waar in 1886 zout in de Nederlandse bodem werd gevonden. Zout is een kostbare bodemschat. In het Zoutmuseum ontdekt u wat men vroeger met zout deed en waarom het nu nog steeds belangrijk voor ons is.